άρματα μάχης
Σεντούριον σε παρέλαση στο Τελ-Αβίβ το 1965.

Κατά τον «Πόλεμο των Υδάτων» το Ισραήλ χρησιμοποίησε άρματα μάχης σε ρόλο ελεύθερου σκοπευτή, για να κάνουν βολές σε εξαιρετικά μεγάλες αποστάσεις.

 

 

Το 1964 τα υψώματα του Γκολάν ανήκαν στη Συρία, η οποία έτσι μπορούσε να θέτει υπό τα πυρά της το συνορεύον ισραηλινό έδαφος. Η ένταση μεταξύ των Αράβων και του Ισραήλ δεν έλλειπε.

Εκείνη την εποχή οι Ισραηλινοί κατασκεύαζαν ένα κανάλι για να φέρουν νερό από τη Θάλασσα της Γαλιλαίας στην Έρημο της Νεγκέβ. Από την άλλη πλευρά σε κοινή αραβική συνδιάσκεψη αποφασίστηκε όπως η Συρία να εκτρέψει τον ρου του ποταμού Ιορδάνη από τις πηγές στα υψώματα του Γκολάν προς την Ιορδανία, αποστερώντας έτσι το Ισραήλ από πολύτιμους υδάτινους πόρους.

Οι Σύριοι ξεκίνησαν τις χωματουργικές εργασίες κοντά στα σύνορα με το Ισραήλ και έταξαν βαριά όπλα και άρματα μάχης για να προστατεύσουν την κατασκευή τους.

Η πρώτη ενέργεια

Ο διοικητής της Ισραηλινής Βόρειας Διοίκησης, Υποστρατηγός Ελαζάρ, πρότεινε να χρησιμοποιηθούν άρματα μάχης για να καταστρέψουν τα συριακά χωματουργικά μηχανήματα. Η άποψη του ήταν ότι οι βολές ακριβείας των αρμάτων θα κρατούσαν το συμβάν τοπικό ενώ αν χρησιμοποιούνταν πυροβολικό ή αεροπορία η κατάσταση θα κλιμακώνονταν.

Ο αρχηγός του ισραηλινού στρατού Αντιστράτηγος Γιτζάκ Ράμπιν έδωσε τη συγκατάθεση του και μία ίλη Centurion της 7ης Τεθωρακισμένης Ταξιαρχίας μεταφέρθηκε στο Tel Dan, την πιο προωθημένη θέση των Ισραηλινών.

άρματα μάχης
Με τον κόκκινο δείκτη επισημαίνεται η θέση του Tel Dan.

Ο ουλαμός του Ανθυπίλαρχου Αβιγκντόρ Καχαλανί τάχθηκε πρώτος και παρακολούθησε την κίνηση μίας ισραηλινής περιπόλου στη μεθόριο. Η περίπολος δέχτηκε πυρά από απόσταση περίπου 800 μ., από δύο συριακά Panzer IV του Β΄ Π.Π. που βρίσκονταν σε κάλυψη σκάφους.

άρματα μάχης
Συριακό Panzer IV αιχμαλωτισμένο από τον ισραηλινό στρατό.

Τα Centurion του Καχαλανί άνοιξαν πυρ εναντίον των Panzer IV αλλά και εναντίον συριακών βαρέων όπλων που είχαν αναγνωριστεί. Η ανταλλαγή πυρών κράτησε μία ώρα και το αποτέλεσμα ήταν σοκαριστικό.

Τα ισραηλινά άρματα είχαν βάλλει σχεδόν εκατό βλήματα και δεν είχαν χτυπήσει κανένα από τα δύο συριακά άρματα. Ο Γιτζάκ Ραμπίν άρχισε να έχει δεύτερες σκέψεις για την ιδέα του Ελαζάρ και ο Ισραηλινός διευθυντής των τεθωρακισμένων, Υποστράτηγος Ταλ, πήγε να ερευνήσει το συμβάν.

Ο Ταλ ήταν απόλυτος ότι τα άρματα του μπορούσαν να φέρουν σε πέρας την αποστολή όμως πήρε δραστικά μέτρα. Συγκέντρωσε όλα τα πληρώματα του Όπλου στην Έρημο Νεγκέβ και τα υπέβαλε σε εντατική εκπαίδευση, ημέρα και νύχτα, μέχρι να είναι ικανά να προσβάλουν οποιονδήποτε στόχο με το πρώτο βλήμα. Περιττό να πει κανείς ότι ο Ταλ ήταν όλες αυτές τις ημέρες με τα πληρώματα του στην έρημο.

Η δεύτερη ενέργεια

άρματα μάχης
Μ50 Σούπερ-σέρμαν.

Δύο βδομάδες μετά την πρώτη ενέργεια στην προωθημένη ισραηλινή θέση βρέθηκαν άρματα Μ50 Σούπερ-σέρμαν, τα οποία ήταν Σέρμαν που είχαν τροποποιηθεί από τους Ισραηλινούς με το γαλλικό πυροβόλο των 75 χλστ. CN 75-50. Ο ουλαμός του Καχαλανί ήταν παρών σε ετοιμότητα να υποστηρίξει τα Μ50.

Αργά το μεσημέρι μία ισραηλινή περίπολος δέχτηκε πυρά από τις ίδιες συριακές θέσεις. Τα ισραηλινά Μ50 ανταπέδωσαν όμως ένα από αυτά καθώς κινούνταν από τη θέση αποκρύψεως στη θέση βολής γλίστρησε και έπεσε σε ένα χαντάκι. Ο Καχαλανί με το δικό του Centurion πήρε τη θέση του Σέρμαν και κατέστρεψε τα δύο συριακά Panzer IV.

Σύντομα η μάχη φούντωσε με τη συμμετοχή συριακού πυροβολικού και ισραηλινής αεροπορίας μέχρις ότου η ειρηνευτική δύναμη του ΟΗΕ να επιτύχει την κατάπαυση του πυρός.

Η τρίτη ενέργεια

άρματα μάχης
Ο Στρατηγός Ίσραελ Ταλ (1924-2010).

Οι Ισραηλινοί θεώρησαν ικανοποιητικό το αποτέλεσμα της προηγούμενης ενέργειας ενώ παράλληλα η διεύθυνση τεθωρακισμένων μηδένιζε τα άρματα και επανεκπαίδευε όλα τα πληρώματα τόσο του ενεργού στρατού όσο και των εφέδρων.

Οι Σύριοι από τη δική τους πλευρά, αν και οι Ισραηλινοί δεν είχαν χτυπήσει κάποιο από τα μηχανήματα στην προηγούμενη συμπλοκή, θεώρησαν καλό να μετακινήσουν τον χώρο των εργασιών τους στα δύο χλμ. από την προωθημένη ισραηλινή θέση.

Η απόσταση αυτή συνιστούσε μία πρόκληση για τα άρματα της εποχής, επιπλέον έπρεπε να εκτιμηθεί και το γεγονός ότι οι βολές θα γίνονταν με μεγάλη κλίση προς τα πάνω. Ο Ταλ δημιούργησε ένα μοντέλο του χώρου στην Έρημο Νεγκέβ, όπου έγιναν δοκιμές μέχρι να βεβαιωθούν για τα στοιχεία βολής που θα χρησιμοποιούσαν.

Στις 6 Μαρτίου 1965 ο Ταλ επιβαίνοντας ο ίδιος σε ένα Μ50 κατέστρεψε ένα συριακό ΠΑΟ που εκτελούσε βολές ευκαιρίας εναντίον ισραηλινών γεωργικών μηχανημάτων στη μεθόριο.

Το γεγονός, αν και άσχετο με τις συριακές χωματουργικές εργασίες, θεωρήθηκε θετικό και ο Ταλ πήρε την άδεια να προχωρήσει. Οχτώ συριακά μηχανήματα εντοπίστηκαν να δουλεύουν στον χώρο των εργασιών, σε δύο ομάδες των τεσσάρων, χωρισμένα από μία ρεματιά.

Ο Ταλ έφερε δύο άρματα για να εκτελέσουν την ενέργεια: ένα Μ50 και ένα Centurion τροποποιημένο στο Ισραήλ με το βρετανικό πυροβόλο L7 των 105 χλστ. Τα δύο άρματα έβαλλαν δέκα βλήματα σε τέσσερα λεπτά και κατέστρεψαν και τα οχτώ συριακά μηχανήματα. Ίσως να ήταν η πρώτη φορά που ένας τόσο μικρός αριθμός αρμάτων μάχης χρησιμοποιούνταν για να επιφέρουν ένα στρατηγικό αποτέλεσμα.

Η τέταρτη ενέργεια

άρματα μάχης
Μ51 Σούπερ-σέρμαν.

Οι Σύριοι μετακίνησαν τον χώρο των εργασιών τους στα 6 χλμ. από τη μεθόριο βέβαιοι ότι ήταν ασφαλείς εκεί από τα ισραηλινά άρματα. Επιπλέον έφτιαξαν και ένα ανάχωμα για να προστατεύονται τα μηχανήματα.

Σε αυτή την απόσταση έπρεπε να φτιαχτούν πίνακες βολής και να βρεθεί η κλίση που θα έπρεπε να δοθεί στα πυροβόλα των αρμάτων καθώς τα σκοπευτικά που υπήρχαν στα άρματα δεν επαρκούσαν. Επιπλέον η παρατήρηση και η αναγνώριση των στόχων θα γίνονταν με τη βοήθεια εξωτερικών παρατηρητών που έφεραν ισχυρές διόπτρες. Και πάλι έγιναν δοκιμές στη Νεγκέβ και βρέθηκαν τα απαραίτητα στοιχεία.

Έχοντας προετοιμαστεί για όλα αυτά οι Ισραηλινοί επιτέθηκαν στις 13 Μαρτίου 1965 με άρματα Centurion με το πυροβόλο L7 και Μ51 Σούπερ-σέρμαν που είχαν τροποποιηθεί στο Ισραήλ ώστε να φέρουν το γαλλικό πυροβόλο D1504 των 105 χλστ. Αυτό που ήταν ορατό στους παρατηρητές ήταν μόνο ο «κουβάς» των συριακών εκσκαφέων κάθε φορά που σηκώνονταν ψηλά. Οι Ισραηλινοί έβαλλαν σαράντα βλήματα σε δέκα λεπτά και κατέστρεψαν δύο μηχανήματα. Χρησιμοποίησαν εγκαιροφλεγή βλήματα υψηλής εκρηκτικότητας για να διαπεράσουν το ανάχωμα.

Η πέμπτη ενέργεια, στα 11 χλμ.!

άρματα μάχης
Συριακό SU-100.

Οι Σύριοι θορυβημένοι από το προηγούμενο συμβάν μετακίνησαν τον χώρο των εργασιών τους στα 11 χλμ. όμως ο Ταλ ήταν βέβαιος ότι μπορούσε να τα καταφέρει και σ΄ αυτή την απόσταση!

Έγιναν εντατικές δοκιμές στην Έρημο Νεγκέβ και στις 11 Αυγούστου δύο Centurion με πυροβόλα των 105 χλστ. βρέθηκαν στη θέση βολής. Στο ένα από τα δύο πυροβολητής ήταν ο ίδιος ο Ταλ με τον Αντισυνταγματάρχη Όσρι στη θέση του αρχηγού. Στο άλλο Centurion πυροβολητής ήταν ο καλύτερος πυροβολητής του Ισραήλ ο Λοχίας Κοέν. Η παρατήρηση και ο εντοπισμός των συριακών μηχανημάτων θα γινόταν και πάλι με τη βοήθεια εξωτερικών παρατηρητών.

Επιπλέον, είχε εντοπιστεί ένα συριακό Panzer IV στα 1.500 μ. σε θέση καλύψεως. Ο Κοέν θα έβαλε εναντίον των μηχανημάτων και το άρμα του Ταλ θα αντιμετώπιζε τις εγγύς απειλές.

άρματα μάχης
Με τη διακεκομμένη γραμμή φαίνονται τα σύνορα Ισραήλ-Συρίας πριν το 1967.

Η πρώτη βολή του Κοέν στα 11 χλμ. ήταν επιτυχής και κατέστρεψε ένα συριακό μηχάνημα. Ταυτόχρονα διαπιστώθηκε ότι το συριακό Panzer IV ετοιμαζόταν να ρίξει και ο Ταλ έβαλλε δύο βλήματα και το κατέστρεψε. Ο Όσρι εντόπισε ένα συριακό Τ-34 να πλησιάζει από μία πλαγιά στα 3 χλμ. Ο Ταλ και πάλι το κατέστρεψε με το δεύτερο βλήμα και το Τ-34 συνέχισε φλεγόμενο την κίνηση του. Όμως οι Ισραηλινοί δεν είχαν εντοπίσει ένα συριακό SU-100 που ενέδρευε και χτύπησε το άρμα του Ταλ τραυματίζοντας τον Όσρι.

Το όλο συμβάν ήταν επιτυχές για τους Ισραηλινούς καθώς οι Σύριοι μετακίνησαν τον χώρο των εργασιών τους στα 22 χλμ. από τη μεθόριο. Αυτή η απόσταση ήταν πλέον πολύ μεγάλη για τα πυροβόλα των αρμάτων και ο χώρος καταστράφηκε στη συνέχεια από μία ισραηλινή αεροπορική επιδρομή.

Ο «Πόλεμος των Υδάτων», όπως ονομάστηκε η αντιπαράθεση, αν και αφορούσε μία σειρά μεμονωμένων περιστατικών είχε πολύ μεγάλη σημασία για τον ισραηλινό στρατό γιατί έθεσε σε λειτουργία μία διαδικασία που στο τέλος απέδωσε κορυφαία πληρώματα αρμάτων που απέδειξαν την αξία τους στον επερχόμενο Πόλεμο των Έξι Ημερών.