ΦΑΤΙΧ

Με στοιχεία και χάρτες το κυπριακό υπουργείο Εξωτερικών ενημέρωσε χθες του πρέσβεις των χωρών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που είναι διαπιστευμένοι στη Λευκωσία, για την κατάσταση που επικρατεί στη θαλάσσια περιοχή της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Ο γενικός διευθυντής του υπουργείου Εξωτερικών, Τάσος Τζιωνής, συναντήθηκε με τους Ευρωπαίους πρέσβεις προκειμένου να παρουσιάσει τις κυπριακές θέσεις. Η χθεσινή κίνηση αποτελεί ουσιαστικά απάντηση προς την προσπάθεια της Τουρκίας να πείσει τους εταίρους της Κύπρου εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τα δήθεν δικαιώματά της στην περιοχή της Ανατολικής Μεσογείου.

Πιο αναλυτικά οι θέσεις της Λευκωσίας όσον αφορά τις δραστηριότητες και διεκδικήσεις της Τουρκίας έχουν ως εξής:

1. Οι τουρκικές δραστηριότητες για γεωτρήσεις στην υφαλοκρηπίδα/ΑΟΖ της Κύπρου:

Το γεωτρύπανο «Φατίχ» της κρατικής Τουρκικής Πετρελαϊκής Εταιρείας (ΤΡΑΟ), συνοδευόμενο από τουρκικές φρεγάτες και υποβρύχια, αναπτύχθηκε στις 4 Μαΐου εντός της υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Γεωτρητικός στόχος:
* 36,6 ναυτικά μίλια από την εγγύτερη ακτή της Κύπρου
* 30 νμ από τη μέση γραμμή ανάμεσα στις ακτές των δύο κρατών, προς την ακτή της Κύπρου
* σε απόσταση, τουλάχιστον 83 νμ από την ακτής της Τουρκίας

Ναυτική προειδοποίηση 0560/19 – Ράδιο Αντάλυα – με την οποία ανακοινώθηκαν οι γεωτρητικές δραστηριότητες από το «Φατίχ» και τα υποστηρικτικά πλοία, μεταξύ 3 Μαΐου και 3 Σεπτεμβρίου.

2. Η γεώτρηση δεν αποσκοπεί στο να ωφεληθούν οι Τουρκοκύπριοι:

Η περιοχή πραγματοποίησης γεώτρησης εντός θαλάσσιας περιοχής την οποία διεκδικεί, χωρίς να υπάρχει μια εύλογη βάση, η Τουρκία ως μέρος της δικής της υφαλοκρηπίδας.

Με δική της παραδοχή, η διεκδίκηση της Τουρκίας στην υφαλοκρηπίδα στα δυτικά της Κύπρου δεν στοχεύει στο να ωφελήσει την Τουρκοκυπριακή κοινότητα.

Πρόκειται για διεκδίκηση υφαλοκρηπίδας αποκλειστικά για την Τουρκική Δημοκρατία.

Αυτό εναντιώνεται τα συμφέροντα των Τουρκοκυπρίων οι οποίοι, μαζί με τους Ελληνοκύπριους, θα αποστερηθούν ενός δίκαιο μεριδίου των ωφελημάτων επί των πηγών της δυτικής θαλάσσιας περιοχής της Κύπρου.

3. Θαλάσσια οριοθέτηση Κύπρου και Τουρκίας:

Σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο η οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας ή της ΑΟΖ ανάμεσα σε δύο κράτη με αντίθετες ή διπλανές ακτές θα πρέπει να καθορίζεται με συμφωνία στη βάση του διεθνούς νόμου προκειμένου να επιτευχθεί ένα δίκαιο αποτέλεσμα.

Η Κύπρος έχει κατ’ επανάληψη καλέσει την Τουρκία σε διαπραγμάτευση για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών τους, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο.

Αυτή η πρόσκληση προς την Τουρκία επαναλήφθηκε σε επιστολή προς το ΓΓ ΟΗΕ στις 12 Δεκεμβρίου 2018.

Η Τουρκία απέρριψε οποιεσδήποτε προσπάθειες για ειρηνική διαπραγμάτευση, και κατέφυγε σε δράσεις που διακινδυνεύουν και παρεμποδίζουν την επίτευξη μιας τελικής συμφωνίας, παραβιάζοντας τα άρθρα 74(3) και 83(3) της UNCLOS.

4. Χρήση μηχανισμού επίλυσης διαφορών:

Η θαλάσσια οριοθέτηση μπορεί φυσικά να επηρεαστεί από τη χρήση ενός διεθνούς μηχανισμού επίλυσης διαφορών (πχ συμβιασμός, διαιτησία κλπ)

Η Τουρκία: δεν είναι μέλος της UNCLOS, δεν αποδέχεται την υποχρεωτική απόφαση του Διεθνούς Ποινικού Δικαστηρίου.

Επέλεξε να κρατήσει τον εαυτό της εκτός του πλαισίου τέτοιων διαδικασιών επίλυσης διαφορών.

Επίσης, λόγω της δικής της άρνηση να αποδεχθεί τη χρήση διεθνούς διευθέτησης, δεν υπάρχει διεθνής μηχανισμός διαφορών στον οποίο μπορούν να τεθούν οι ισχυρισμοί της Τουρκίας για έλεγχο.

5. Η άρνηση της Τουρκίας για μέση γραμμή:

Στην απουσία συμφωνίας οριοθέτησης, μόνο διεκδικήσεις έως και τη μέση γραμμή γίνονται αποδεκτές

Η Κύπρος έχει ανακοινώσει ότι το εξωτερικό όριο της υφαλοκρηπίδας/ΑΟΖ της είναι η μέση γραμμή με την Τουρκία.

Οι τουρκικές διεκδικήσεις, ωστόσο, επεκτείνονται πολύ πέρα από τη μέση γραμμή. Αυτό αποδεικνύει το πώς η Τουρκία ασκεί αυτό που η ίδια θεωρεί ως «δικαιώματα» κατά τρόπο προκλητικό ενάντια στο διεθνές δίκαιο.

Δεν υπάρχει εύλογη βάση στις Τουρκικές αξιώσεις στη δυτική θαλάσσια περιοχή της Κύπρου. Η θέση της Τουρκίας ότι μεγάλη θαλάσσια περιοχή στην Ανατολική Μεσόγειο εμπίπτει εντός της υφαλοκρηπίδας της είναι και αστήρικτη και ασυμβίβαστη με το διεθνές δίκαιο.

6. Χαρακτηρισμός μιας περιοχής ως «αμφισβητούμενη»:

Ως θέμα του διεθνούς δικαίου, τα κυριαρχικά δικαιώματα της Κύπρου στην υφαλοκρηπίδα και την ΑΟΖ της δεν μπορεί να καταργηθούν μέσα από μια ανακοίνωση ενός άλλου κράτους ότι έχει διεκδικήσεις σε περιοχή της ΑΟΖ ή την υφαλοκρηπίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Προκειμένου μια γνήσια διαφορά ακόμα κι αν προκύψει το ελάχιστο που απαιτείται είναι από το άλλο κράτος να παρουσιάσει μια εύλογη νομική διεκδίκηση στην υπό αμφισβήτηση περιοχή.

Ολοφάνερες αναίτιες αμφισβητούμενες διεκδικήσεις δεν μπορούν να στερήσουν ένα παράκτιο κράτος σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο ή να απαιτήσουν την εγκατάλειψη της άσκησης αυτών των δικαιωμάτων.

7. Μέση γραμμή στην Ανατολική Μεσόγειο:

Δεν υπάρχουν τέτοιες ειδικές/σχετικές περιστάσεις εδώ και η προσωρινή γραμμή ισοστάθμισης στην προκειμένη περίπτωση είναι σαφώς δίκαιη.

Το γεγονός ότι η Τουρκία έχει μεγαλύτερη ακτογραμμή από την Κύπρο δεν συνεπάγεται ότι πρέπει να της διατεθεί ένας ευρύτερος θαλάσσιος χώρος από αυτόν που θα κερδίσει με την εφαρμογή της μέσης γραμμής.

Η Αίγυπτος διαθέτει μεγαλύτερη ακτογραμμή από την Κύπρο (σε σύγκριση με την ακτή της Τουρκίας) – Η Συμφωνία Κύπρου-Αιγύπτου του 2003 για τον καθορισμό της ΑΟΖ βασίζεται στη μέση γραμμή.

Ο Λίβανος και το Ισραήλ έχουν επίσης συμφωνήσει τα θαλάσσια τους σύνορα με την Κύπρο σύμφωνα με τη μέση γραμμή.

Υπάρχει γενική αποδοχή από τη διεθνή κοινότητα, και από τα κράτη της περιοχής ότι η μέση γραμμή είναι η σωστή προσέγγιση για την επίτευξη μιας δίκαιης οριοθέτησης.

8. Νήσοι και θαλάσσια οριοθέτηση:

Το άρθρο 121 της UNCLOS – εθιμικό διεθνές δίκαιο (2001 Κατάρ εναντίον Μπαχρέιν, 2012 Νικαράγουα εναντίον Κολομβίας): ένα νησί έχει τα ίδια δικαιώματα σε όλες τις θαλάσσιες ζώνες όπως μια χερσαία επικράτεια.

Δεν υπάρχει νομική βάση για το επιχείρημα ότι όλα τα νησιά στρεβλώνουν κατ’ ανάγκη μια δίκαιη οριοθέτηση και ως εκ τούτου θα πρέπει να έχουν μειωμένη επίδραση.

Η πλειοψηφία των υποθέσεων οριοθέτησης που παραθέτει η Τουρκία όπου τα διεθνή δικαστήρια απέδωσαν μειωμένη επίδραση σε νησιά, αφορούν μικρά ή απομονωμένα νησία που ανήκουν σε χερσαία κράτη, ή σε νησιά που βρίσκονται στη «λάθος πλευρά» της μέση γραμμής που έχει χαραχθεί ανάμεσα σε βασικές περιοχές των ενδιαφερομένων χωρών.

Στη μόνη περίπτωση που υπήρξε εμπλοκή με κράτος-νησί (Λιβύη/Μάλτα 1985), το ΔΠΔ αφού έλαβε υπόψη το ειδικό καθεστώς της Μάλτας ως νησιωτικό κράτος, προσάρμοσε την προσωρινή μέση γραμμή μόνο ελαφρώς προς τη μαλτέζικη ακτή, παρέχοντας έτσι στη Μάλτα ένα σημαντικό τμήμα θαλάσσιας περιοχής.

Η προαναφερθείσα απόφαση υπογραμμίζει τον ανορθολογισμό της τουρκικής στάσης που περιορίζει τις θαλάσσιες ζώνες της Κύπρου από τη δυτική ακτή της στη στενή ζώνη των 12 νμ, αναγνωρίζοντας ουσιαστικά μια αιγιαλίτιδα ζώνη αλλά όχι υφαλοκρηπίδα/ΑΟΖ για την Κύπρο.

Η απαίτηση της Τουρκίας είναι υπερβολική.

 

Πηγή: philenews.com

LEAVE A REPLY