πόλεμος στην Υεμένη

Ο πόλεμος στην Υεμένη προκαλεί το παγκόσμιο ενδιαφέρον λόγω της στρατηγικής θέσης αυτής της φτωχής χώρας ώστε διάφορες περιφερειακές και παγκόσμιες δυνάμεις να εμπλέκονται σε αυτόν.

 

 

Η Υεμένη, μία από τις φτωχότερες χώρες του κόσμου, βιώνει ακόμη μεγαλύτερα δεινά από τον πόλεμο μεταξύ των δυνάμεων που είναι πιστές στον Πρόεδρο Αμπντ αλ-Ραμπ Μανσούρ αλ-Χαντί και στο επαναστατικό κίνημα των Χούτι και τους συμμάχους τους.

Από τον Μάρτιο του 2015 μέχρι σήμερα έχουν σκοτωθεί περισσότεροι από 8.600 άνθρωποι και έχουν τραυματιστεί 49.000, οι περισσότεροι από αυτούς από τις αεροπορικές επιδρομές της πολυεθνικής συμμαχίας της οποίας ηγείται η Σαουδική Αραβία και υποστηρίζει τον Πρόεδρο Χαντί.

Εξ αιτίας του πολέμου αλλά και του αποκλεισμού που έχει επιβάλλει η συμμαχία είκοσι εκατομμύρια άνθρωποι χρειάζονται ανθρωπιστική βοήθεια.

Πως άρχισε ο πόλεμος;

Ο πόλεμος έχει τις ρίζες του στην αποτυχία της πολιτικής μετάβασης μετά από την εξέγερση που ανάγκασε τον επί δύο δεκαετίες Πρόεδρο Αλί Αμπντουλάχ Σαλέχ να παραδώσει το 2011 την εξουσία στον αντιπρόεδρο του, τον κ. Χαντί.

πόλεμος στην Υεμένη
Ο πρώην Πρόεδρος της Υεμένης Αλί Αμπντουλάχ Σαλέχ.

Ο Χαντί είχε να αντιμετωπίσει μια ποικιλία προβλημάτων που περιλάμβαναν επιθέσεις της Αλ-Κάιντα στο νότο, τη συνεχιζόμενη πίστη πολλών αξιωματικών του στρατού στον Σάλεχ, τη διαφθορά, την ανεργία και την έλλειψη τροφίμων.

Το κίνημα των Χούτι, που εκπηγάζει από τη σιιτική μουσουλμανική μειονότητα της Υεμένης, διεξήγαγε μία σειρά από επαναστάσεις την περίοδο του Σαλέχ και εκμεταλλευόμενο την αδυναμία του νέου προέδρου πήρε τον έλεγχο της επαρχίας Σαάντα στον βορρά.

Απογοητευμένοι από τη μετάβαση πολλοί Υεμενέζοι –ακόμη και σουνίτες- υποστήριξαν τους Χούτι και το Σεπτέμβριο του 2014 μπήκαν στην πρωτεύουσα τη Σαναά.

πόλεμος στην Υεμένη
Σημείο ελέγχου των Χούτι στη Σαναά.

Τον Ιανουάριο του 2015 οι Χούτι ενέτειναν τον έλεγχο τους στην πρωτεύουσα, περικύκλωσαν το προεδρικό μέγαρο και έθεσαν τον Χαντί και τους υπουργούς του σε μία κατάσταση κατ΄ οίκον περιορισμού.

Τον επόμενο μήνα ο Πρόεδρος διέφυγε στο λιμάνι του Άντεν.

Οι Χούτι και μέρος των δυνάμεων ασφαλείας που παρέμενε πιστό στον Σαλέχ προσπάθησαν να πάρουν τον έλεγχο όλης της χώρας και τον Μάρτιο του 2015 ο Χαντί διέφυγε στο εξωτερικό.

Η Σαουδική Αραβία ανησυχώντας για την άνοδο μίας ομάδας που πίστευε ότι υποστηρίζεται από το Ιράν συνέστησε μία συμμαχία με οχτώ άλλα αραβικά σουνιτικά κράτη και ξεκίνησε αεροπορικές επιδρομές με σκοπό την επανόρθωση της κυβέρνησης Χαντί. Η συμμαχία αυτή έχει λάβει υποστήριξη σε μέσα και πληροφορίες από τις ΗΠΑ, τη Μεγάλη Βρετανία και τη Γαλλία.

Τι έχει γίνει από τότε;

Μετά από δυόμιση χρόνια πολέμου καμία πλευρά δεν φαίνεται να μπορεί να νικήσει οριστικά.

Οι φιλοκυβερνητικές δυνάμεις, που αποτελούνται από το μέρος του στρατού που είναι πιστό στον Χαντί και σουνιτικές φυλές κατάφεραν μετά από σκληρές μάχες τεσσάρων μηνών να εμποδίσουν τους επαναστάτες να πάρουν το Άντεν.

Ποιος ελέγχει τι στην Υεμένη;

Στρατεύματα της συμμαχίας αποβιβάστηκαν στο Άντεν τον Αύγουστο που μας πέρασε και βοήθησαν τις φιλοκυβερνητικές δυνάμεις να απωθήσουν τους Χούτι από τον νότο. Η κυβέρνηση του Χαντί εγκαταστάθηκε προσωρινά στο Άντεν.

πόλεμος στην Υεμένη
Με το μπλε οι περιοχές που ελέγχονται από τους Χούτι, με το κόκκινο οι περιοχές που ελέγχονται από τις φιλοκυβερνητικές δυνάμεις, με το μαύρο οι περιοχές που ελέγχονται από την Αλ-Κάιντα και με το διαγραμμισμένο μαύρο οι περιοχές που η Αλ-Κάιντα έχει παρουσία.

Από τότε και παρά την αεροπορική υποστήριξη και τον ναυτικό αποκλεισμό οι  φιλοκυβερνητικές δυνάμεις δεν έχουν καταφέρει να εκδιώξουν τους Χούτι από τις ισχυρές τους θέσεις στον βορρά, συμπεριλαμβανομένης και της πρωτεύουσας Σαναά.

Οι Χούτι έχουν θέσει σε πολιορκία την πόλη Ταΐζ και βάλλουν με όλμους και ρουκέτες μέσα στη Σαουδική Αραβία.

Μέσα στο χάος τζιχαντιστές της Αλ-Κάιντα και του Ισλαμικού Κράτους έχουν καταλάβει περιοχές στον νότο και διεξάγουν επιθέσεις στο Άντεν.

Η εκτόξευση βαλλιστικών πυραύλων εναντίον της Ριάντ αυτόν τον Νοέμβριο οδήγησε τους Σαουδάραβες να εντείνουν ακόμη περισσότερο τον αποκλεισμό της Υεμένης.

Γιατί έχουν αποτύχει οι προσπάθειες ειρήνευσης;

πόλεμος στην Υεμένη
Ο Πρόεδρος Αμπντ αλ-Ραμπ Μανσούρ αλ-Χαντί.

Ο ΟΗΕ οργάνωσε τρεις γύρους ειρηνευτικών συνομιλιών. Στον τελευταίο γύρο, που άρχισε τον Απρίλιο του 2016 στο Κουβέιτ, φάνηκε να υπάρχει ελπίδα για την επίτευξη κάποιας συμφωνίας.

Όμως τρεις μήνες μετά οι συνομιλίες κατέρρευσαν και οι μάχες κλιμακώθηκαν. Η θέση του Προέδρου Χαντί είναι ότι οι διαπραγματεύσεις πρέπει να έχουν ως βάση το Ψήφισμα 2216 του Συμβουλίου Ασφαλείας, το οποίο ζητά την απόσυρση των επαναστατών και τον αφοπλισμό τους.

Η θέση της Υεμένης έχει στρατηγική σημασία γιατί βρίσκεται στον στενό θαλάσσιο δίαυλο μεταξύ της Ερυθράς Θάλασσας και του Κόλπου του Άντεν, απ΄ όπου διέρχεται το μεγαλύτερο μέρος του πετρελαίου που μεταφέρεται διά θαλάσσης.

Πηγή: BBC NEWS